Category Archives: Blog

Kunst om van te smullen

Clara Peeters’ Stilleven met kazen, amandelen en krakelingen uit circa 1615.

Brokkelige kazen, knapperig brood, zilte oesters en peulvruchten, het is allemaal te zien op de voedselstillevens die momenteel de tentoonstelling Slow Food: Stillevens uit de Gouden Eeuw in het Mauritshuis in Den Haag sieren. Aanleiding voor de tentoonstelling was de aankoop van het werk  Stilleven met kazen, amandelen en krakelingen (ca. 1615) van de Antwerpse kunstenares Clara Peeters in juni 2012. Peeters was een van de weinige vrouwelijke schilders uit de Gouden Eeuw en schilderde uitsluitend stillevens. Haar stillevens bestonden met name uit banketjes met eenvoudige etenswaren en kostbaar serviesgoed. Leuk detail is dat Peeters vaak kleine dingen van zichzelf in haar schilderijen verwerkte. Zo is op het mes in de voorgrond op haar Stilleven met kazen, amandelen en krakelingen ‘Clara Peeters’ te lezen. Ook verstopte ze geregeld zelfportretjes, in het schilderij hierboven is bijvoorbeeld in de wijnkan in de weerspiegeling een klein zelfportret te herkennen. Ter voorbereiding op de tentoonstelling hebben de kunsthistorici de hulp ingeroepen van kaasspecialisten, het Mauritshuis plaatste een oproep in Zuivelnieuws, het vakblad van Gemzu – de koepelorganisatie voor de zuivelhandel.

Read More

Het belang van Klassieke Literatuur en intrigerende cultussen

Discussie bij Athenaeum Roeterseiland. V.l.n.r. Jacqueline Klooster, Maarten de Pourcq, Irene de Jong, Onno van Nijf en Koen Vacano

Eerder deze week schreef ik al over verschillende activiteiten tijdens de Week van de Klassieken in het Rijksmuseum van Oudheden en Spui25. Ik blikte toen al kort vooruit op de vele activiteiten van de Week, in deze blog wil ik het hebben over een lezingenavond in het Rijksmuseum van Oudheden en Athenaeum Roeterseiland. In het Rijksmuseum van Oudheden stond donderdagavond 16 maart alles in het teken van cultussen, religies en mysterieuze sekten in Rome tijdens een lezingenavond van het museum in samenwerking met Stichting Zenobia en Roma Aeterna. De avond ging van start met een voordracht over Heliogabalus uit Couperus’ Berg van licht door voordrachtskunstenaar Simon Mulder, hierna vertelde dr. Martijn Icks (docent Oude geschiedenis, Universiteit van Amsterdam) over de opkomst en ondergang van de zonnegod Elagabal in Rome. Een zonnegod waarvan zelfs in Woerden een altaarsteen is gevonden in 1988. Elagabal kwam uit Emesa, zo staat ook beschreven in de antieke bronnen:

“Er staat een enorme tempel, rijk versierd met goud en zilver en kostbare edelstenen. De god wordt niet alleen door de inheemsen vereerd, maar ook de satrapen van de aangrenzende gebieden en de koningen van de barbaren proberen elkaar te overtreffen met de kostbare wijgeschenken die ze jaarlijks zenden.” (Herodianus 5.3.4)

Read More

Religieus fanatisme in de oudheid

v.l.n.r. Karel Innemée, Lucinda Dirven en René van Beek

Religieus fanatisme in de oudheid, dat was gisteren het onderwerp in academisch-cultuurpodium Spui25. Dinsdag 14 maart 2017 werd namelijk de jaarlijkse themamiddag van het Allard Pierson Museum, Roma Aeterna en Athenaeum Boekhandel bij Spui25 georganiseerd. Binnen het thema van de Week van de Klassieken ‘Alle goden! Religie in de oudheid’ is gekozen om de lezingen toe te spitsen op religieus fanatisme in de Oudheid. De traditionele Romeinse samenleving was polytheïstisch en had voor iedere godheid een plaats in haar pantheon. Hoe groter het Romeinse Rijk werd en hoe meer migranten er kwamen, hoe meer men in aanraking kwam met ‘vreemde’ goden en culten. Hoe tolerant was de traditionele Romeinse samenleving ten opzichte van deze nieuwkomers? En was er sprake van religieus fanatisme zoals we dat tegenwoordig kennen? Deze vragen kwamen ter sprake tijdens de middag in Spui25.

Read More

De Saksische kust en barbaarse invasies in laat-Romeins Britannia

De negen forten van de Britse Litus Saxonicum in de Notitia Dignitatum

In de derde eeuw na Christus werd de oostkust van Romeins Brittannia regelmatig geplaagd door Saksische piraten die aanvallen en plunderingen uitvoeren op kustplaatsen. Om dit gevaar tegen te gaan besloot het Romeins gezag een reeks forten en signaalplaatsen op te richten die de verdediging van de uitgestrekte kustlijn tegen indringers zou moeten vergemakkelijken. Dit geheel van forten stond destijds bekend als de Litus Saxonicum. Tegenwoordig spreekt men in de Engelstalige literatuur ook wel van de Saxon Shore.

Read More

Week van de Klassieken bruist in Rijksmuseum van Oudheden

Hugo Koning tijdens lezing ‘Alle goden? Of geen?’ in het Rijksmuseum van Oudheden.

De Week van de Klassieken beleeft dit jaar een jubileumeditie, de jaarlijks terugkerende week die geheel in het teken staat van de klassieke Oudheid wordt dit jaar voor de tiende keer georganiseerd. Het thema van 2017 is  ‘Alle goden! Religie in de oudheid’. Van Apollo tot Zeus, alle goden van de Klassieke Wereld komen aan bod tijdens de tiende editie van de Week van de Klassieken (9-19 maart 2017). Rond dit thema zijn er tal van activiteiten voor jong en oud, voor de kenner en de liefhebber. Zo zijn er lezingen, rondleidingen, debatten, theater, boekpresentaties en de jaarlijkse quizzen en wedstrijden.

Read More